inpakken & wegwezen: kruidige reisnotities
Er zijn in Luxor verschillende Koptische kerken, die je her en der in het centrum van de stad terugvindt. Mr Schumacher, de chauffeur van dienst, wist ze niet zijn, maar eigenlijk kan je er niet naast kijken – ze worden zwaar bewaakt.
Let ook op de luchter, waar de kerk mee volhangt.
Het geeft het gebouw iets fris, iets feestelijks.
Op ons boodschappenlijstje stond gemalen koffie met kardemom.
En ook gedroogde hibiscus, wat kaneel en pindanootjes.
Merk ook op dat H een débardeur-tje draagt.
Het is hier best wel fris, alhoewel dat we begrijpen dat het in België nog frisser is.
Een beetje kitscherig, zo’n Son & Lumiere – maar het was een manier om Karnak op een andere manier te zien. Om het een beetje moeilijk te maken namen we deel aan de 1ste show van de avond in het Arabisch. Als een groepje jonge Indonesiërs dat kon – wij ook.
Met een enthousiast publiek, die alles wilden filmen, was het precies een ouderwetse optocht met fakkels.
Een zeer mooi museum met uitgelezen stukken die goed en strak opgesteld zijn. Zowat de tegenpool van het Cairo museum aan het Tahrir plein.
Er was net een tentoonstelling afgelopen over de avonturen van Kuifje in Egypte: De sigaren van de Farao. Spijtig, maar we konden bij de uitgang nog genieten van een paar opstellingen. Hergé was toch vaak grappig.
Egypte was in haar glorietijd erg lang wat de VS vandaag zijn: economisch en militair de sterkste. Egypte had voldoende grondstoffen en voedsel en kon zich een professioneel leger permitteren. Maar aan alles komt een eind en zo sukkelde Egypte tot het ingelijfd werd in het Perzische rijk.
Toen Alexander De Grote dat Perzische rijk versloeg, werd Egypte dus ook bij het Griekse imperium ingelijfd. Alexander trok verder en liet het beheer achter bij zijn generaal Ptolemaeus die dan uiteindelijk zelf Farao werd en Egypte terug in bloei bracht. Zijn dynastie kwam ten einde met Cleopatra die zich onderwierp aan de Romeinse keizer.
De Grieken vonden de Egyptische cultuur wel best en legde er enkel een Grieks laagje vernis over heen. Hieronder zie je Alexander als Farao, compleet met zijn koninklijke cartouche. (de linkse leest ‘alksndr’), waarbij de “a” niet de klinker is maar de glottisslag die je maakt bij “a”; zoals de Arabische alef.
Deze tempel in de stad en langs de Nijl werd vooral in de glorietijd (18de en 19de dynastie) gebouwd, en later bijgewerkt; tot in de Romeinse tijd. De Romeinen bouwden er een fort rond, wat in het Arabisch ‘el uxor’ werd. Van Karnak liep er een ceremonieweg tussen beide tempels, met aan weerszijden een rij sfinxen. In het midden zie je in de verte een replica van de rituele boot die langs die weg gedragen werd.
Het tempelcomplex oogt ietwat strakker dan Karnak dat je oneerbiedig als Faraonische koterijen zou kunnen omschrijven.
Zoals dikwijls werden de gebouwen wel eens hergebruikt als kerk of moskee, zoals deze die er bovenop geplaatst werd.
Als je de tempelversieringen bekijkt met uitgebreide banketten ter ere van de aflijvige en/of godheden moet de vroegere Egyptenaren niet veel onderdoen voor Louis XIV. Niet alle Egyptenaren natuurlijk …
Een rijke traditie van millennia ver, aangevuld met import recepten vanuit de Oostelijke Middellandse Zee en ook de Amerika’s. Geen ongezonde keuken.
Egyptenaren deden echt wel moeite…. Nu en dan zie een gat in een dak of een wand van een tempel. Dat had een reden: het zonlicht kwam zo, fel, op een muur om het hoofd van een Farao of een godheid op te doen lichten.
Hiëroglyfen, zoals alle lettertekens, zijn ontstaan uit de noodzaak iets op te schrijven, bijvoorbeeld voorraden, schulden, decreten e.d. In het begin betekende bvb een uiltje ook echt een uil, maar al snel werden de tekens gebruikt als fonetische rebussen. Zo betekent het uiltje de letter ‘m’ en het woord ‘in’. Ze schreven geen klinkers, enkel medeklinkers en half medeklinkers (zoals de ‘w’), een beetje zoals vandaag nog Hebreeuws en Arabisch. Als het effectief een uil moest zijn, stond er een speciale vogel naast om dat te duiden. Zo staat er ook een man of een vrouw achter een persoonsnaam, of het teken voor land na een landnaam.
Ook zie je toch veel stijlverschillen en dat heeft soms te maken met een periode, maar meestal ook met de ondergrond: plaaster is makkelijker te bewerken dan de roze graniet hier net onder.
… zie je ook wel eens een ouderwetse locomotief met wagons vol suikerriet
en half afgewerkte huizen met deels gekleurde gevels (er zijn er nog veel mooiere, maar daar konden wij nog geen foto’s van nemen …
