going pala

Dag II van ons bezoek aan de Banda archipel was eigenlijk al gepland, maar wordt nog een beetje bijgesteld. Zo krijgen wij nu ook de prauwen te zien, waarmee nog rituele vaarten en wedstrijden worden gehouden.. Volgende maand zal er nog zo’n evenement plaatsvinden.

In de Rumah Adat, het traditionele gemeenschapshuis, worden alle rituele attributen bewaard. Zo ook deze mooi geschilderde boegbeelden, die bij de wedstrijden op de prauwen worden vastgemaakt.

En dan gaat het met brommers de heuvels in (is 400 à 500 m nog een heuvel?), kronkelend door kleine dorpjes met massa’s spelende kinderen – het is zaterdag en er is ’s middags geen school meer – madrassa (koranschool) of gewone school.

Er is daar natuurlijk weer een fort.
De locaties werden ingenieus uitgezocht. Met één of meerdere forten op een bepaalde hoogte kon je alle baaien in de gaten houden.

Je vindt ook de “bloedsteen”, de steen waar de Nederlanders en de lokale leiders een overeenkomst met bloed tekenden – je weet wel, zoals bij de Indianen. Maar zoals we weten, hebben de Nederlanders zich niet aan de overeenkomsten gehouden.

Dan klimmen wij weer verder, naar de botanische tuin.
Een man klimt in een boom om de muskaatnoten uit de boom te schudden. Een andere methode is met een bamboestok de noten uit de boom te trekken.

Je weet dat ze rijp zijn, als ze opensplijten.

Meest indrukwekkend zijn toch de kenari bomen – eeuwenoud, breed en hoog, waartussen de nootmuskaatbomen kunnen gedijen.

Er wordt hier ook vanille gekweekt, maar wij hebben nergens bonen zien hangen

Alhoewel de vrouw van de hotelier zegt dat ook hier het weer veranderd, is het op deze eilanden best droog en regent het niet zo veel

Een bron is daarom zeer belangrijk en wordt goed bewaakt.
Je moet je schoenen uitdoen voor je aan de waterput komt en vrouwen mogen nooit water ophalen (vind ik best).

,

Eén adellijke familie kon de Nederlandse slachtpartij ontkomen en kon de kusten van Seram bereiken. Later verhuisde een deel van hen naar Saparua, het eiland dichtbij Ambon. De naam van de familie veranderde ietwat met de verplaatsingen, maar is nog steeds duidelijk voor allen in de Banda eilanden.

De tranen sprongen in mijn ogen toen ik het hoorde. Onze Indonesische familiegeschiedenis is traceerbaar tot in de 17de eeuw. Zo speciaal …

7 jaar geleden lazen we Giles Miltons boek “Nathaniels nutmeg” dat een licht gekleurde versie gaf van wat zich hier in de Banda eilanden afspeelde meer dan 300 jaar geleden. De (super)korte versie is dat nadat de Portugezen de herkomst van de nootmuskaat ontdekt hadden, barstte er – zoals eerder verteld – een hevige strijd los tussen de Engelsen en de Nederlanders.

Wanneer, na de zoveelste onderhandeling, de Bandanezen er genoeg van kregen, lokten die de leider Verhoeff en zijn 2 commandanten in de val. Ook aan boord waren Jan Pietersz Coen en Piet Hein … En uit wraak werd heel het dorp Lewetaka uitgemoord. Toeval of niet: elke kamer in dit hotel heeft een historische naam … de onze is Lewetaka!

Hier ging het dus om: geld! Veel geld! Naar verluid brachten de eerste schepen zoveel op dat een zeeman genoeg had aan een zakje nootmuskaat, om bij aankomst in Amsterdam, daarmee een huis te kopen.

Piet leidde nog een aantal strafexpedities op Run en Banda Besar (Lontor). Na het quasi volledig uitmoorden van de bevolking had het VOC haar monopolie vast en moest ze enkel nog de Engelsen wegjagen. Tekenend is ook de naam van het fort op het eiland Ay: het heet Revenge (Wraak). De gevangenis daar ligt net naast de regenwater tank; dus lekker vochtig.

Toen uiteindelijk bleek dat ze teveel mensen uitgemoord hadden ging de VOC op zoek naar import arbeiders om de nootmuskaat boompjes te verzorgen… Nederlanders kregen een “perk” – zeg maar plantage. Die mensen werden perkeniers genoemd … een beetje zoals renteniers. Nu nog zijn er Nederlandse families die slapend rijk zijn door wat hun voorvaderen hier deden.