Veel van de mooie dingen, die de Egyptenaren de voorbije 5 millennia gemaakt hebben, zijn door de natuur vernield, maar soms kwamen daar ook mensenhanden aan te pas … De lijst is lang ! Te beginnen met de heersers, die beelden en tempels van hun voorgangers, aan zichzelf toeschreven. Hieronder een voorbeeld waar de koninklijke cartouche (het ovaaltje waar de naam van de Farao geschreven werd) afgebeiteld werd.
De Europeanen, die hier kwamen koloniseren, hebben op hun beurt op veel plaatsen hun naam in de tempels gekrast. Grafitti avant la lettre.
Maar het schandaligste zijn wel de vele verminkingen van muurschilderingen en vooral bas-reliëfs. En die werden vooral gepleegd door de eerste christenen – fanatici? – die niet zelden de tempels toch herbruikten als kerk of zelfs abdij.
Je ziet, het vernietigen van kunst is van alle tijden – er is niet veel veranderd …