
Het is volle maan en dat betekent voor de Balinezen een tijd van vernieuwing en spirituele zuivering. Onze huishoudster bracht in de ochtend offers, maar anderen doen het gedurende de dag of ’s avonds met gamelan muziek.

inpakken & wegwezen: kruidige reisnotities

Het is volle maan en dat betekent voor de Balinezen een tijd van vernieuwing en spirituele zuivering. Onze huishoudster bracht in de ochtend offers, maar anderen doen het gedurende de dag of ’s avonds met gamelan muziek.
Hier in Lovina, aan de kust, regent het zelden, maar tegen de bergflanken kan het er best heftig aan toegaan. We gingen een balletje slaan in de Handara Golf op de flanken van Bedugul berg en daar zagen we een stortbui …. De greens waren een en al water.
Wij vertelden al over deze vrucht, die wij op de markt van Singaraja kochten.
Wil je weten hoe je dit eet?

Voordeel van een hotel is dat alles voor je gedaan wordt; voordeel van een huisje met zwembad is dat je om het even wanneer een verfrissende “plons” kan maken.
De huishoudster van ons stulpje tot volgende week dinsdag kookt de meeste maaltijden en doet daar ook de nodige inkopen voor. Maar onze neef vindt dat wij zelf voor fruit moeten zorgen en zo komen we op de markt in Singaraja terecht.


Wij gaan tenslotte naar huis met 2 kilo mango (en echt, zo lekker hebben wij ze zelden gegeten) en 1 kg salak (snake fruit).
We zochten ook naar mangosteen, maar die was op. Morgen keren wij terug voor nog wat meer fruit en dan nemen wij wellicht nog wat bakbananen mee.


Na een paar weken “island-hopping” tijd om even op een vaste stek te logeren. Onze voorkeur gaat uit naar één van de vele villa’s, die je ka huren in het Noorden van Bali, tussen de rijstvelden en de zee.
Deze lijkt één van de oudste – mogelijk in de jaren ’90 gebouwd met een leasehold van 25/30 jaar. Je mag hier in Indonesia namelijk geen huiseigenaar zijn als je niet de Indonesische nationaliteit hebt.


Dit diertje zorgt voor één van de duurste koffies ter wereld: kopi luwak. Mochten jullie het niet weten, deze civetkat eet het vruchtvlees van de koffiebes, waarna de intacte pit door het maag-darmkanaal passeert. De pitten worden hierna teruggevonden in de ontlasting, en daarna gewassen, gedroogd en ontdaan van hun schil.
Te bedenken dat dit ooit de enige soort koffie was die arme mensen zich konden permitteren.

Wij vonden het dan ook denigrerend dat een zaak (het moet gezegd worden, met een prachtig terras en een zeer goed gedocumenteerde tuin) “Poo Hunter” heet. Maar uiteraard slaat zo’n naam commercieel wel aan.
Op de weg naar Ubud, keken wij in de brochures van de chauffeur, die ons afhaalde. (Tussen haakjes, het klinkt chique, maar voor dezelfde prijs – en zonder te moeten zoeken – laat het hotel je ophalen; het is gewoon veel comfortabeler).
Zo zagen wij foto’s van de Pura Gunung Kawi Sebatu, dat door de Indonesische toeristische gids (www.indonesia.travel) wordt omschreven als de Indonesische Valley of the Kings.
Zoals ooit Obama voor ons, betreden wij het voorhof van deze tempel ….

… en dalen dan 350+ treden naar beneden – de vallei in.


Om tenslotte de in de rotsen gehouwen altaren te zien

Met daarnaast een waterval. Magisch en rustgevend.

Het was altijd al een wens om naar dit jaarlijkse festival af te zakken.
Zoveel boeken, zoveel schrijvers, zoveel onderwerpen – zalig.

Buiten de (onafhankelijkheids)geschiedenis van Indonesia, was er tijd voor besprekingen over AI, kunst, vrouwenrechten en Palestina.
Zo maakten de Turkse Ayşegül Savaş en de Maleisische Faisa Tehrani enorm veel indruk.

Dit festival gaat zijn achtste jaar in en is echt wel indrukwekkend: https://ubudwritersfestival.com/
Het is ondertussen 80 jaar geleden dat Indonesië onafhankelijk werd en dus waren kolonisatie en politiek één van de hoofdthema’s.
“Onze” David Van Reybrouck was dan ook present met zijn juist in het Indonesisch vertaalde “Revolusi”. Hij duidde onder andere op het belang van de conferentie van Bandung (Java) in 1955, die een enorme invloed gehad heeft in wat sindsdien de Derde Wereld heet. Het was ook het startschot voor een golf van dekolonisatie in Azië, Afrika en Zuid-Amerika.
David VR’s interview met Bonnie Triyana, een bekende historicus én parlementslid in de oppositie, was zeer interessant en werd zeer gesmaakt door een volle tent. Ook veel artikels en interviews in de kranten, zoals bij voorbeeld in de Jakarta Post https://www.thejakartapost.com/opinion/2025/11/03/revolusi-versus-indonesias-attempt-to-rewrite-history.html

Maar een uurtje vliegen en naar de Centraal-Indonesische tijdszone landen we in de -weer uitgebreide- luchthaven van Denpasar. Weer een ander eiland, maar voor ons ook een blij weerzien. Het toerisme is hier erg druk, maar als je een beetje van de platgetreden paden afwijkt is het best leefbaar. We logeren in een centraal gelegen hotel in Ubud, waar we ingeschreven zijn voor een 4-daags literatuur festival met veel top auteurs, sessies, workshops, etc. We kiezen voor de vrijdag sessies om nog een beetje de toerist te kunnen uithangen.